Gemi kumanyası, bir geminin sefer boyunca mürettebat ve yolcuları için ihtiyaç duyduğu gıda, içecek ve sarf malzemesinin tamamına verilen addır. Karadaki tedarikten ayıran tek bir özelliği vardır ve her şeyi o belirler: gemi yola çıktıktan sonra eksik tamamlanamaz.
Santral Gıda, 1995’ten bu yana İstanbul’da kurumsal gıda tedariki yapıyor; 39 ilçeye haftanın 6 günü kendi araçlarımızla teslimat gerçekleştiriyoruz. Deniz tarafında gezi ve tur tekneleri, yatlar, vapur ve hat işletmeleri ile gemi kumanyacısı firmalara toptan gıda ve sarf malzemesi tedarik ediyoruz.
İki ayrı hat: gümrüklü kumanya ve yurt içi tekne tedariki
Bu ikisi sık karıştırılır ama hukuki olarak tamamen farklı işlerdir ve karıştırmak gümrük açısından sorun yaratır.
| Gümrüklü kumanya | Yurt içi tekne / işletme tedariki | |
|---|---|---|
| Kime | Dış sefere çıkan gemiler | Kabotaj hattı, gezi teknesi, yat, vapur işletmesi |
| Vergi | Gümrük vergilerinden muaf | Normal yurt içi satış |
| Nereden | Antrepo veya geçici depolama — serbest dolaşıma girmemiş mal | Normal toptan tedarik |
| Kim yapar | Kayıtlı kumanyacılık firmaları, gemi acenteleri, kaptanlar | Toptan gıda tedarikçisi |
| Belge | Gümrüğe yazılı bildirim, ayrıntılı kumanya listesi, kaptan/işletmeci onayı | Standart irsaliye ve fatura |
Santral Gıda’nın çalıştığı hat ikincisidir: yurt içinde faaliyet gösteren deniz işletmelerine doğrudan tedarik, ve gümrüklü kumanya işini yürüten kumanyacı firmalara toptan mal temini. Dış sefer kumanyası, antrepo ve gümrük işlemleri gerektirdiği için kayıtlı kumanyacılık firmaları üzerinden yürür; bu işlemlerin çerçevesi Gümrük Yönetmeliği’nde tanımlıdır.
Sefer süresi ürün listesini belirler
Kumanya listesi menüden değil, seferin uzunluğundan çıkar. Boğaz turu yapan bir tekne ile üç gün denizde kalacak bir yat, aynı ürünlerle çalışamaz.
| Sefer tipi | Belirleyici ihtiyaç | Ürün karakteri |
|---|---|---|
| Günübirlik tur / Boğaz turu | Hızlı servis, yüksek devir | Porsiyonluk ikramlık, içecek, hazır atıştırmalık |
| Yat — 1–3 gün | Sınırlı soğutma hacmi | Taze + uzun raf ömürlü karma, küçük ambalaj |
| Hat / kabotaj — düzenli sefer | Tekrarlanabilirlik | Sabit liste, haftalık ikmal |
| Uzun sefer | Eksik tamamlanamaz | Konserve, kuru gıda, uzun raf ömürlü; emniyet payı zorunlu |
Uzun seferde temel kural şudur: hesaplanan ihtiyacın üzerine emniyet payı eklenir. Hava koşulu veya liman gecikmesi seferi uzatabilir; kumanya bu ihtimale göre yüklenir.
Raf ömrü ve ambalaj: denizde ikinci şans yok
Karada bozulan ürünün yerine ertesi gün yenisi gelir; denizde gelmez. Bu yüzden kumanyada uzun raf ömrü ve dayanıklı ambalaj, fiyattan önce gelen iki kriterdir.
Cam ambalaj, dalgalı denizde kırılma riski taşıdığı için mümkün olduğunca teneke, tetrapak veya sağlam plastik tercih edilir. Nemli ve tuzlu ortam karton ambalajı hızla yıpratır; toplu kalemlerin iç ambalajının kapalı olması önemlidir. Konserve ve kavanoz grubunda gövde ezilmesi ve kapak şişmesi kontrolü, yükleme anında yapılmalıdır.
Uzun raf ömrüne dayanan gruplar katalogumuzda: Konserve & Kavanoz Gıdalar, Makarna, Tahıl & Bakliyat, Yemeklik Yağlar, Kuruyemiş & Tohumlar. Donuk ürünlerde raf ömrü ve saklama koşullarını bu rehberde anlattık.
Soğutma hacmi, kumanyanın gerçek sınırıdır
Teknede ve gemide soğutma kapasitesi sabittir ve genellikle düşünüldüğünden küçüktür. Kumanya listesi hazırlanırken önce soğuk hacim hesaplanır, sonra taze ürün miktarı ona göre belirlenir — tersi sırayla çalışmak yükleme sırasında ürün geri göndermeye yol açar.
Pratik sonuç: taze ürün seferin ilk günlerine, uzun raf ömürlü ürün sonrasına planlanır. Soğuk zincir gerektiren kalemleri soğutmalı araçla teslim ediyoruz; yükleme anında doğrudan gemi soğutmasına aktarılması, ilan edilen raf ömrünün korunması için şarttır.
Teslimat penceresi limanın ritmine göre açılır
Kumanya teslimatında tarih değil, saat aralığı konuşulur. Gemi limanda sınırlı süre kalır ve yükleme o pencereye sığmak zorundadır. Yanaşma saatinin kayması, tedarikçinin de planını kaydırması demektir.
Bu yüzden kumanya siparişlerinde sipariş listesinin erken kesinleşmesi, karadaki teslimatlardan çok daha önemlidir. Listeyi ve tahmini yükleme penceresini önceden paylaşan işletmelerde sevkiyatı o pencereye göre planlıyoruz.
Temel kalemler: bir kumanya listesi neyden kurulur?
Sefer tipi ne olursa olsun listenin omurgası benzerdir: kuru gıda ve bakliyat, yağ ve salça, konserve, makarna ve pirinç, çay ve kahve, su ve içecek, uzun ömürlü süt ürünleri, kuruyemiş ve kuru meyve, ekmeklik un ve maya, baharat.
Örnek kalemler: 25 kg baldo pirinç, 25 kg kuru fasulye, 5/1 salça, profesyonel ton balığı, 1 kg dökme çay, porsiyonluk bal. İçecek tarafı İçecekler, baharat tarafı Baharat & Otlar kategorisinde.
Su, temizlik ve sarf: listenin unutulan yarısı
Kumanya listelerinde en sık eksik bırakılan grup gıda değil sarf malzemesidir. Bulaşık kimyasalı, yüzey temizleyici, eldiven, çöp poşeti, peçete ve tek kullanımlık ambalaj denizde bittiğinde tamamlanamaz — ve bitmesi mutfağı gıda kadar hızlı durdurur.
Ambalajlı içme suyu ise hem tüketim hem de emniyet payı açısından ayrı hesaplanmalıdır. Her iki grup da Temizlik & Sarf Malzemeleri ve İçecekler kategorilerinde; aynı siparişle, aynı teslimatla gelir.
Sipariş ve teslimat nasıl işliyor?
Siparişi telefon, WhatsApp veya e-posta ile iletirsiniz; ürün listesi ve miktara göre teklif hazırlanır. Onay verdiğinizde sipariş ertesi günkü rotaya girer. İstanbul’un 39 ilçesine haftanın 6 günü kendi araçlarımızla teslimat yapıyoruz; soğuk zincir gerektiren ürünler soğutmalı araçla taşınır.
1995’ten bu yana yalnızca kurumsal tedarik yapıyoruz — perakende satış ve online ödeme yok. Fiyatlar teklif usulü belirlenir, düzenli alımda miktara göre özel fiyat uygulanır. Ürünlerin tamamını kataloğumuzdan inceleyebilir, teklif için bize ulaşabilirsiniz.
Diğer faaliyet alanlarımız
Otel ve tesis mutfakları için oteller, toplu yemek üretimi için yemekhane ve toplu yemek tedariki, restoran ve kafeler için restoranlar sayfalarımıza bakabilirsiniz. Tedarik yaptığımız tüm sektörlerin özeti için faaliyet alanlarımız sayfasına bakabilirsiniz. Tedarikçi seçerken nelere dikkat edilmesi gerektiğini bu rehberde anlattık.
